Türkiye ile ABD arasında dostane görüşmeler var, ancak farklılıklar da sürüyor

Orijinali 14 Kasım 2019’da Hürriyet Daily News’de yayımlandı.

Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve ABD’li mevkidaşı Donald Trump, Trump’ın tabiriyle harika görüşmelerde bulundu, ancak bu görüşmeler iki NATO müttefiki arasında somut bir sonuç vermedi.

Erdoğan, Trump’la yapacağı ve üç saatten fazla sürecek görüşmesi için Beyaz Saray’a geldi.

Washington’a yaptığı son ziyaret 2017’de idi.

Basına kapalı yapılan toplantı yaklaşık 65 dakika sürdü. Trump, liderlerin basın toplantısından önce bazı senatörlerle buluşacaktı.

Türkiye Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan da cumhuriyetçi senatörlerle görüşmeye katıldı.

Erdoğan ve Trump toplantısının gündeminde ikili ilişkiler, dış politika sorunları ve bölgedeki ve dünyadaki son gelişmeler ele alındı.

Toplantıda liderler, Ankara’nın sürekli vurguladığı konu olan FETÖ’nin iadesini, özellikle Washington’un YPG / PKK terör grubuna yaklaşımını ve Türkiye’nin Rus S-400 savunma sistemlerini satın almasını vurguladı.

FETÖ ve ABD merkezli önderi Fetullah Gülen, 15 Temmuz 2016’daki darbe girişimini düzenledi ve 251 kişi öldü, yaklaşık 2.200 kişi yaralandı.

‘Erdoğan Trump’ın mektubunu geri verdi’

Erdoğan, kuzeydoğu Suriye’de düzenlenen terörle mücadele operasyonu olan, “Barış Baharı Operasyonu” na karşı Ankara’yı tehdit eden ve Washington’un YPG / PKK terör örgütü liderine yönelik tutumundan utandığı mektubu ABD’li meslektaşına geri verdiğini söyledi.

Erdoğan, “Mektubu Sayın Başkana geri verdim ve özellikle ABD başkanının, Ferhat Abdi Şahin isimli bir terörist, muhatap olarak ele alması nedeniyle üzüntü duydum” dedi.

Trump ile yaptığı görüşmeden sonra başkan, basın toplantısında bu açıklamaları yaptı.

Mazloum Kobani olarak da bilinen Şahin, PKK terör örgütünün Suriye ofisi olan PYD / YPG’nin lideridir. Trump defalarca terörist liderini övdü ve onu görmeyi dört gözle beklediğini söyledi.

Erdoğan, Şahin’in yüzlerce Türk’ün ölümüne neden olduğunu ve PKK terör örgütünün hapsedilen lideri Abdullah Öcalan’ın evlatlığı olduğunu söyledi.

Erdoğan, “Stratejik ortağımız olarak adlandırdığımız ABD’nin böyle bir insanı bu şekilde ele alması bizi gerçekten üzüyor. Aynı şekilde, bu kişi Rusya tarafından da aynı tutumla kabul görüyor. Bunu, dünya genelinde terörle mücadele kapsamında kavramak zor,” dedi.

9 Ekim’de Erdoğan’a gönderilen Trump mektubu, Ankara kuzeydoğu Suriye’de faaliyetine devam ettiği takdirde Türkiye’yi ekonomik yıkımla tehdit etmekteydi. Ayrıca kaba ve kötü yazılmış olduğundan da eleştirildi.

Erdoğan ayrıca Şahin’in terörist olduğunu öne süren bazı CIA belgelerini de verdiğini belirtti.

Erdoğan, istihbarat teşkilatının belgeleri Ankara’ya nasıl sunduğunu ayrıntılı bir şekilde açıklamadan, “CIA’nın terörist olduğunu belgelediği ve bu bize de gönderdiği bu belgeleri sayın başkana sunduk. Mektubu da iade ettik.” dedi.

Suriye’nin güvenli bölgesindeki gecikmeden dolayı binlerce kişi öldü

Cumhurbaşkanı ayrıca, Suriye’nin kuzeyinde kurulacak güvenli bölgeye de dikkat çekti ve “güvenli bir bölge yeterince hızlı bir şekilde kurulamadığından on binlerce insan öldü” dedi.

Türkiye, sınırlarını güvence altına almak, Suriyeli mültecilerin güvenli bir şekilde geri dönüşüne yardımcı olmak ve Suriye’nin toprak bütünlüğünü sağlamak amacıyla Fırat Nehri’nin doğusundaki Kuzey Suriye’den YPG / PKK teröristlerini yok etmek için 9 Ekim’de Barış Baharı Operasyonunu başlattı.

17 Ekim’de, ABD ve Türkiye, terörist YPG / PKK güçlerinin, Ankara’nın şu anda ev sahipliği yaptığı milyonlarca Suriyeli mülteciyi geri göndermeyi planladığı güvenli bölgeden çekilmesini sağlayacak operasyonu duraklatma anlaşması yaptı.

Türkiye, 2015 yılında Antalya’da yapılan G20 toplantısında güvenli bölgenin kurulmasını istedi.

Erdoğan, operasyon sırasında, Türkiye tarafından temizlenen ve güvence altına alınan kuzey sınır kasabası Jarablus’a 365 bin Suriyeli’nin iade edildiğini söyledi.

Ayrıca, Türkiye’nin “Kürtlerle hiçbir sorunu olmadığını” ve sadece terör örgütleriyle problemi olduğunu yineledi.

Erdoğan, “Türkiye ve ABD, Suriye’ye barış, istikrar getirmek ve IŞİD terör örgütünü tamamen bitirmek için birlikte çalışabilir” dedi.

IŞİD karşıtı mücadeleyle ilgili olarak, Trump, Türkiye’nin YPG / PKK tarafından kontrol edilen cezaevlerinden kaçan tüm ISID teröristlerini yakalama çabalarında “çok” yardımcı olduğunu söyledi.

Trump, Erdoğan ve üst düzey yetkilileriyle yapılan görüşmelerin “çok üretken” olduğunu söyledi.

Trump, uzun süren konuşmalar nedeniyle orijinal başlangıç saatinden bir saat sonra gerçekleştirilen ortak basın toplantısında görüşmelerinin “mükemmel” olduğunu söyledi.

Trump, “ABD-Türkiye ittifakı, yalnızca Orta Doğu’da değil, ötesinde de güvenlik ve istikrar için etkili bir güç olabilir. Sizinle çalışmayı dört gözle bekliyorum,” dedi.

‘Türkiye’nin S-400 satın alması ABD için zorluk yaratıyor’

ABD cumhurbaşkanı Türkiye’yi “büyük NATO müttefiki” olarak nitelendirdi. Sonrasında Trump ve Erdoğan, Ankara’nın Rus S-400 anti-air sistemi edinmesini, F-35 ticaretini ve Suriye’deki operasyonda yaşanan duraklama gibi süregelen bir dizi konuyu tartıştılar.

Trump, Erdoğan ile birlikte, Erdoğan’ın üst düzey yetkililerini “derhal S-400 sorununu çözme çalışmaları için” yönlendirdiklerini söyledi.

Türkiye’nin S-400’ü kabul etmesi hakkında Trump, “bizim için çok ciddi zorluklar yaratıyor ve sürekli bunun hakkında konuşuyoruz” dedi.

“Bugün konuştuk. Gelecekte de bu konu hakkında konuşacağız. Umarım bu durumu çözebiliriz” dedi.

Erdoğan, sorunların yalnızca diyalog yoluyla çözülebileceğini, Ankara’nın ikili ittifaklarına paralel olarak ABD’nin de yeni bir sayfa açma taahhüdünde bulunduğunu vurguladı.

Türkiye’nin gelişmiş Rus hava savunma sistemini devralması, Trump yönetiminin Temmuz ayında Türkiye’yi F-35’in beşinci nesil ortak programından çıkarmasına yol açtı. ABD, sistemin jet tarafından gizli ayrıntıları elde etmek için fark edilmeksizin kullanılabileceğini ve NATO sistemleriyle uyumlu olmadığını savunuyor.

Ancak Türkiye, S-400’ün NATO sistemlerine entegre edilmeyeceği ve ittifak için bir tehdit oluşturmayacağını öne sürüyor.

İkili ticaret hacminin 100 milyar dolara çıkarılmasıyla ilgili olarak Trump, “bu konuda büyük ilerleme kaydettiğimizi” söyledi.

“Türkiye’yi pazarını daha fazla açma konusunda teşvik ediyoruz ve bunu yapıyorlar” dedi.

Beyaz Saray toplantıyı, Türkiye’nin “ABD’nin ticaret ortağı olarak muazzam bir potansiyeli olduğunu” belirten uzun bir açıklama ile sürdürdü.

Amerika’nın Türkiye’ye 2018’de yaptığı yatırımı, bir önceki yıla göre %9 artışla 4.7 milyar dolar olarak belirtti. Bu arada ABD’deki Türk yatırımı 2018’de 2,4 milyar dolara ulaştı.

Beyaz Saray, “ABD, Türkiye pazarlarını Amerikan mal ve hizmetlerine daha fazla açmaya ve ticaret ilişkilerimizde düz bir oyun alanı sağlamaya teşvik ediyor” dedi.